Yıldıay Erdener : Kopuz, saz ya da diğer halk çalgıları eşliğinde özellikle kahramanlık destanlarını, savaştaki başarıları ve toplumun ortak duygularını doğaçlama deyişler söyleyerek dile getiren halk sanatçılarına Türk kavimlerinden Kırgızlar Baksı, Altay Türkleri Kam, Yakutlar Oyun, Tunguzlar Şaman der. Oğuz Türkleri ise bu tür halk sanatçılarına Ozan demişlerdir. Tarihsel süreç içinde yukarıda adlarını saydığım halk sanatçılarının işlev ve görevleri özellikle Türklerin İslam dinini kabul etmesinden sonra değişti. Örneğin; Şamanların yerini giderek Baksılar aldı. Radloff, Baksıları şamanların modern temsilcileri olarak görüyor. Hatto, Şamanların toplumdaki önem ve konumlarını kaybettiklerini ve yerlerini giderek Baksılara bıraktığını ileri sürüyor.
Âşık Nedir?
Saz eşliğinde doğaçtan (irticalen), hazırlıksız şiir söyleyen, söz şairi, halk şairi ya da halk ozanı da denilen şairlerin ortak adı. 16. yüzyıldan başlayarak kentlerde, köylük yerlerde, göçebe ya da yarı göçebe topluluklarda, asker ocaklarında yetişen bu sanatçı tipinin belirgin özelliği, şiir yazmayıp saz eşliğinde şiir söyleyen ve halk şiiri geleneğini sürdüren bir yaratıcı olmasıdır. Saz ve sözün bu birlikteliği, âşık adının, eski ozan unvanının yerine kullanıldığını göstermektedir. 13. ve 15. yüzyıllarda halk şiirinin çeşitli tarikatlara bağlı derviş şairlerce temsil edildiği, (Yunus, Kaygusuz vb.) beylikler dönemi Anadolusu'nda ya da Osmanlı Devleti'nin kuruluş yıllarında ellerinde çeşitli sazlarla ilâhiler okuyarak dolaşan dervişlerin bulunduğu biliniyor. Halkın, âşığı, "hak âşığı" sayması da buna bağlanabilir. 16. yüzyıldan sonra, öğrenim görmemiş, saz çalan ve irticalen hece ölçüsüyle şiir söyleyen âşıkların sayısı artmış, Yunus, Kaygusuz, Hacı Bayram izinde yürüyenlerse geleneksel halk şiiri biçimlerini kullanmakla birlikte öz olarak ayrı bir şiir geliştirmişlerdir. Bunlar arasında âşık sayılabilecek Pir Sultan Abdal benzeri şairler de vardır. 17. yüzyılın son yarısından başlayarak Âşık Ömer, Gevheri, Dertli, Emrah gibi, öğrenim görmüş, saz çalan, ama aruzla da şiir yazabilen ve sözü, sazdan önemli sayan şairlerle âşık kavramı daha geniş bir alanı kapsar.
aşık nedir? kime denir? hakkında bilgi ile ilgili
Âşık Nedir? ile ilgili bilgiler
Âşık Nedir? ile ilgili yorum yazın...
Âşık Nedir? ile ilgili yorumlar
Yazılan 1 yorum görüntüleniyor
Aşağıda benzer bilgileri de inceleyebilirsiniz
- Âşık Çelebi Kimdir?
- Âşık Edebiyatı
- Âşık Ömer Kimdir?
- Âşık Paşa Kimdir?
- Âşıkpaşazade Kimdir?
- Aşk Nedir?
- Aşkale İlçesi
- Aşk-I Memnu Romanı